Kardiyak Arrest ve ACLS

Görsel ve video eğitim materyalleri

Kılavuz önerileri temelinde hazırlanmış özgün öğretim şeması; hasta görüntüsü değildir.

12 saniyelik sessiz, özgün animasyon; gerçek vaka kaydı değildir.

MA-008 | KARDİYAK ARREST VE İLERİ KARDİYOVASKÜLER YAŞAM DESTEĞİ (ACLS)

Akademik özet ve öğrenme hedefleri

Kardiyak arrest, etkili dolaşımın kaybına yol açan klinik acildir. Erken tanı, yüksek kaliteli kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR), şoklanabilir ritimlerde erken defibrilasyon, uygun ilaç ve ventilasyon, geri döndürülebilir nedenlerin tedavisi ve ROSC sonrası bütüncül bakım sağkalım zincirinin temelidir.

Amaç: erişkin arrest tanısı, VF/pVT ve PEA/asistoli ayrımı, defibrilasyon ve ilaç zamanlaması, havayolu/kapnografi, H/T nedenleri, post-arrest hedefler ve prognostik yaklaşımı öğrenmek.

Anahtar kelimeler: ACLS, KPR, ventriküler fibrilasyon, nabızsız ventriküler taşikardi, asistoli, PEA, defibrilasyon, epinefrin, ROSC.

1. Arrestin tanınması ve ilk değerlendirme

Tepkisiz ve normal solunumu olmayan hastada sağlık profesyoneli nabzı 10 saniyeden uzun değerlendirmez; belirsizlikte KPR geciktirilmez. Yardım çağır, acil yanıt ekibini aktive et, defibrilatör bağla, kaliteli kompresyon ve uygun ventilasyon sağla. Lider, kompresyon, havayolu, ilaç, cihaz ve kayıt rollerini açıkça dağıtır. Kapalı döngü iletişimle her 2 dakikalık döngü takip edilir.

2. Yüksek kaliteli KPR

• Kompresyon hızı 100–120/dk; erişkinde 5–6 cm derinlik; tam göğüs geri dönüşü.
• Kesintiler minimal, kompresyon uygulayıcısı yaklaşık 2 dakikada değişir.
• İleri havayolu yoksa 30 kompresyon / 2 soluk. İleri havayolu varsa sürekli kompresyon ve yaklaşık 6 saniyede bir ventilasyon (10/dk).
• Aşırı ventilasyon intratorasik basıncı artırıp venöz dönüşü azaltabilir; kaçınılmalıdır.
• ETCO₂ ve diyastolik kan basıncı gibi göstergeler KPR kalitesini destekleyebilir; tek bir ETCO₂ değeri resüsitasyonu sonlandırmanın tek gerekçesi olamaz.

3. Şoklanabilir ve şoklanamaz ritimler

VF ve nabızsız VT: defibrilasyon endikasyonu. PEA ve asistoli: defibrilasyon endikasyonu değildir. PEA, elektriksel aktivite bulunsa da etkili nabız yokluğu olarak tanımlanır. Asistolide kablo/elektrot ve en az iki derivasyonla teknik hata kontrolü önemlidir. Torsades de pointes/polimorfik VT bağlamında özel algoritmalar düşünülür; nabızsız ritim klinik arrest algoritmasına girer.

4. Şoklanabilir (VF/pVT) algoritması

1. Şok uygula ve gecikmeden 2 dakika KPR yap; IV/IO erişim kur.
2. Ritim yeniden değerlendir; VF/pVT sürüyorsa tekrar şok, hemen KPR.
3. İlk defibrilasyon girişimleri başarısız kaldıktan sonra epinefrin 1 mg IV/IO, her 3–5 dakikada tekrar edilir.
4. Defibrilasyona dirençli VF/pVT için amiodaron 300 mg IV/IO, gerekirse sonraki 150 mg; alternatif lidokain 1–1,5 mg/kg IV/IO, gerektiğinde kılavuz sınırlarında ilave dozlar düşünülebilir.
5. Bifazik enerji cihaz üreticisine göre, bilinmiyorsa cihazın uygun en yüksek enerjisi; monofazik 360 J. Şok öncesi temas güvenliği sağlanır. Şoktan sonra kompresyona hemen devam edilir; rutin uzamış nabız kontrolü yapılmaz.
6. Geri döndürülebilir nedenleri araştır, ileri havayolunu KPR duraklamasını artırmadan değerlendir.

5. Şoklanamaz (PEA/asistoli) algoritması

Hemen yüksek kaliteli KPR; epinefrin 1 mg IV/IO mümkün olduğunca erken, sonra 3–5 dakikada bir. İki dakikalık döngülerde ritim kontrolü, hipoksi, hipovolemi, tamponad, tromboz, elektrolit bozukluğu ve diğer nedenlerin tedavisi. Rutin defibrilasyon verilmez. Şoklanabilir ritme dönüşürse VF/pVT yoluna geçilir.

6. Havayolu, ventilasyon ve kapnografi

7. Geri döndürülebilir nedenler

H'ler: hipoksi, hipovolemi, hidrojen iyonu/asidoz, hipo-/hiperkalemi, hipotermi. T'ler: tansiyon pnömotoraks, tamponad, toksinler, pulmoner tromboz, koroner tromboz. Klinik bağlama göre hipoglisemi, ciddi diğer metabolik bozukluklar da araştırılır. H/T yaklaşımı tedaviyi hedefler; yalnız listeyi saymak yeterli değildir. Yatak başı POCUS kullanılırsa KPR kesintisini uzatmamalıdır.

8. İlaç ve cihaz güvenliği

Epinefrin erişkin arrest bolusu 1 mg IV/IO'dur; anafilaksideki IM doz/konsantrasyon protokolüyle karıştırılmamalıdır. Anti-aritmik dozlar pVT/VF bağlamına özeldir. Monitörün 'düz çizgisi' cihaz arızası olabilir. Ekipte enerji seçimini, senkronizasyonun kapalı olmasını (defibrilasyon), jel/ped yerleşimini, herkesin hastadan ayrılmasını sesli doğrula. Rutin bikarbonat, kalsiyum veya magnezyum tüm arrestlerde önerilmez; yalnız özel endikasyonlarda kullanılır.

9. ROSC sonrası bakım

• ABCDE, stabil havayolu ve oksijen/ventilasyon takibi.
• MAP en az 65 mmHg; şok nedenine uygun hemodinamik destek ve mümkünse ekokardiyografi.
• İlk 12 derivasyon EKG ve klinik endikasyona göre koroner anjiyografi; ST elevasyonu veya belirli yüksek risk özelliklerinde acil yaklaşım.
• Komutları takip etmeyen hastada protokollü sıcaklık yönetimi; AHA 2025'te 32–37,5°C aralığında kontrollü sıcaklık ve en az 36 saat stratejisi makul kabul edilmektedir. ERC 2025, ateşin önlenmesine ve ≤37,5°C yaklaşımına ağırlık verir. Bu fark hasta/merkez protokolüyle ele alınır.
• Nöbetler, EEG, metabolik bozukluklar ve nedenin tanısı yönetilir. Nörolojik prognoz multimodal ve uygun zamanlamayla konur; erken tek testle kötü prognoz kararı verilmez.

Gebelikte maternal resüsitasyon, uterin deplasman ve perimortem doğum kararı ilgili obstetrik/arrest kılavuzu ile ayrı yönetilir. Hipotermide özel defibrilasyon/ilaç stratejileri gerekir. Travmatik arrestte kanama, tansiyon pnömotoraks ve tamponad gibi düzeltilebilir travma nedenleri önceliklidir. Post-arrest miyokard disfonksiyonu, ARDS, aspirasyon, nöbet, böbrek hasarı ve hipoksik-iskemik beyin hasarı izlenir.

11. Kurgusal klinik olgular

Olgu A, dirençli VF: 59 yaş erkek, göğüs ağrısı ardından kollaps, VF. Ekibin KPR ve erken defibrilasyon önceliğini, epinefrin ve amiodaronun hangi döngüde gündeme geldiğini, koroner nedenlerin araştırılmasını tartış.

Olgu B, PEA: 67 yaş hasta, uzun yolculuk sonrası dispne ve kollaps; monitörde organize ritim, nabız yok. KPR/erken epinefrin ve pulmoner emboli, tamponad, hipoksi gibi H/T nedenlerini değerlendir.

Olgu C, ROSC: VF sonrası ROSC gelişmiş, yanıtsız hasta. Oksijen, PaCO₂, MAP, sıcaklık, EKG/koroner değerlendirme ve multimodal nöroprognoz planı oluştur.

12. Görsel/video/simülasyon entegrasyonu — kısmen hazırlanmıştır; ek materyal çalışmaları sürüyor

EKG Mobil projesinde VF, nabızsız VT, asistoli, PEA, ROSC sonrası sinüs ritmi için 12 saniyelik ayrı EKG video simülasyonları ve sabit EKG görselleri alınacak. EKG'de PEA için yalnız görüntünün yeterli olmadığı, nabız muayenesi gerektiği vurgulanacak. Mevcut EKG Mobil vaka görselleri mahremiyet/lisans doğrulamasıyla değerlendirilecek.

MediRadyoloji: POCUS ile tamponad/tansiyon pnömotoraks eğitim görselleri; uygun post-ROSC görüntüleme.

MediLaboratuvar: potasyum bozuklukları, kan gazı, laktat, glukoz ve toksikoloji.

MediReferans: AKS, PE, hiperkalemi ve resüsitasyon sonrası yoğun bakım başlıkları.

Kaynak verisi yetersizse özgün eğitim şemaları oluşturulacak. Hazır olmayan videolar hazır materyal gibi gösterilmeyecek.

13. Kaynakça

1. AHA 2025 Adult Advanced Life Support: https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/adult-advanced-life-support
2. AHA 2025 Post-Cardiac Arrest Care: https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/post-cardiac-arrest-care
3. AHA 2025 Adult Basic Life Support: https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/adult-basic-life-support
4. ERC Guidelines 2025: https://www.erc.edu/guidelines

Yayın öncesi doz, algoritma, ritim sırası ve kılavuz revizyonları klinik uzmanla karşılaştırılmalıdır.

Görsel ve video eğitim materyalleri (yayın sürümü)

Bu sayfada özgün Türkçe klinik öğretim şeması ve 12 saniyelik sessiz animasyon doğrudan gömülü olarak sunulur. Bunlar gerçek hasta görüntüsü değildir; klinik süreçleri şematik olarak anlatır.

Ayrıca VF, monomorfik VT ve asistoli için 12 saniyelik sentetik ritim videoları yer alır. Bunlar EKG Mobil simülatöründe kullanılan ritim modeli esas alınarak yeniden oluşturulmuştur; uygulamanın kendi ekranından kaydedilmiş çıktılar değildir. PEA, ritim görüntüsüyle tek başına doğrulanamaz; nabızsızlık klinik olarak belirlenir.

Bilimsel kullanım notu: Bu eğitim içeriği güncel kılavuzlarla karşılaştırılarak hazırlanmıştır; bağımsız klinik uzman onayı tamamlanmamıştır. Hasta özelinde tanı/tedavi ve yerel kurum protokolünün yerine geçmez.

14. Bilgi değerlendirme — EN SON

1. Şoklanabilir arrest ritimleri? VF ve nabızsız VT.
2. PEA'de defibrilasyon? Hayır; KPR ve mümkün olduğunca erken epinefrin.
3. Erişkin KPR hızı/derinliği? 100–120/dk, 5–6 cm.
4. İleri havayolu varsa ventilasyon? Yaklaşık 6 saniyede bir soluk.
5. Erişkin epinefrin arrest dozu? 1 mg IV/IO her 3–5 dakikada.
6. Refrakter VF/pVT'de amiodaron? 300 mg ardından 150 mg.
7. ROSC sonrası başlangıç MAP hedefi? ≥65 mmHg.
8. ROSC sonrası SpO₂ hedefi? Güvenilir ölçüm sonrası %90–98.
9. Tek düşük ETCO₂ değeri resüsitasyonu sonlandırır mı? Hayır.
10. Erken tek bir nörolojik testle kötü prognoz kararı verilir mi? Hayır, multimodal ve zamanlaması uygun değerlendirme gereklidir.

Kaynak temelli yapay zekâ destekli klinik taslak. İnsana dayalı uzman incelemesi ve EKG Mobil gerçek video/görsel aktarımı tamamlanmadı; yayın onayı yoktur.